Op de pizza, in pesto, als garnering, bij de pasta — zoet of hartig, basilicum past overal bij. De naam gaat terug op het Oudgriekse woord basileus, wat koning betekent. Koningskruid dus, en dat is niet overdreven.
Kenmerken
Basilicum is een vaste plant, maar in Nederland niet winterhard. Je kunt hem wel laten overwinteren in je woonkamer of een kas. De plant wordt ongeveer 45 cm hoog en 30 cm breed. De stengels zijn harig, fijn geribbeld, vierkantig en lichtgroen tot rood aan de basis. De bladeren zijn groot, gekarteld, ovaal, puntig en heldergroen — met een warme en toch frisse, sterke geur. Het is een belangrijk keukenkruid dat veel in de Italiaanse keuken wordt gebruikt. In de nazomer bloeit de plant met kleine, geurige, witachtige bloesems in rondlopende schijnkransen van zes stuks.
Vezels, vitaminen, mineralen
Basilicum bevat veel vitamine A en K, en daarnaast ook mangaan, kalium, magnesium en flink wat ijzer. Als je misselijk bent, schijnt een kopje basilicumthee trouwens wonderen te verrichten.
Basilicum kopen
Bij losse takjes let je op groene, frisse en stevige blaadjes die lekker ruiken. Koop je een plantje, zorg dan dat de steeltjes rechtop staan en niet slap hangen — en kies een exemplaar dat vol met blad zit en er fris en groen uitziet.
Basilicum kweken
Er zijn verschillende soorten basilicum: kaneelbasilicum, Thaise basilicum, rode basilicum en citroenbasilicum. Elke soort heeft een ander aroma, andere blad- en bloemkleur, en sommige soorten hebben paarse in plaats van groene bladeren. Op kweken.net lees je hoe je hem zelf kunt kweken.
Hoe te bewaren?
Bewaar basilicum aan de steel — haal de blaadjes er niet bij voorbaat al af. Het beste is om alles aan de plant te laten zitten tot gebruik. Koop je een bakje of zakje in de winkel, bewaar dat dan in de koelkast zonder plastic, bijvoorbeeld voorzichtig ingerold in wat keukenpapier.
Je kunt de blaadjes ook drogen in een voedseldroger, al loopt de smaak dan wat terug ten opzichte van vers. Alles over drogen, invriezen en bewaren van kruiden vind je in het artikel over verse kruiden: gebruiken, bewaren, drogen en invriezen.
Invriezen kan ook: haal dan de blaadjes van de steeltjes, was ze goed en dep ze droog met keukenpapier of een schone theedoek. Vries ze in zijn geheel of fijngesneden in — zo blijven ze een jaar goed.
In de keuken
Basilicum heeft een kruidige smaak met een zoet aroma en werkt voornamelijk goed in de Italiaanse keuken of bij gerechten met tomaat. Je kunt hem gebruiken als garnering bij zoete en hartige gerechten, fijngesneden of in hele blaadjes door een salade of door witte bonen in tomatensaus. De smaak past ook uitstekend bij courgette, sinaasappel en aardbeien. Voeg hem toe aan soepen en sauzen, maak er je eigen pesto mee, of beleg een geroosterde boterham met plakjes tomaat en basilicum en strooi er royaal versgemalen peper over.
Van basilicum naar pesto
De stap van verse basilicum naar zelfgemaakte pesto is kleiner dan je denkt — en het resultaat is zoveel lekkerder dan uit een potje. Deze twee recepten laten zien wat je ermee kunt.
- Basilicum-pistachepesto — romige pesto met geroosterde pistachenoten, citroen en edelgistvlokken; klaar in een paar minuten en te gebruiken op pasta, brood of als dip
- Pesto breekbrood met zelfgemaakte rode tomatenpesto — luchtig croissantdeeg met een hartige cashew-tomatenpesto, goudbruin uit de oven in 25 minuten
